De kern van de zaak

Veranderen is een relatief iets. Alles tegelijk veranderen is een trefzekere manier om volstrekt tureluurs te worden en niets veranderen wordt een sombere zaak. De vraag is dan: wat verander je en op welk moment, en wat is er om, voor het moment of langer, aan vast te houden? Als je gezamenlijk door veranderingen heen gaat, zul je waarschijnlijk eerst deze vraag moeten beantwoorden.

Probleem is soms wel dat men in veranderingen wordt geworpen, althans voor het gevoel, zonder dat men op die vraag een antwoord heeft kunnen vinden of men zich zelfs maar met die vraag bezig heeft kunnen houden. Dan gaat men wel eens wild om zich heen grijpen, met alle gevolgen van dien.

Veranderingen die mensen waarderen

Veranderingen horen natuurlijk bij het leven. Veel van die veranderingen worden bewust gekozen en gewaardeerd. We wonen steeds minder ons hele leven in dezelfde woonplaats en ook blijven we steeds minder ons hele leven bij dezelfde werkgever; soms noodzakelijkerwijs, vaak ook naar eigen keuze.

In het werk, waarderen we steeds meer om de mogelijkheid te hebben ons te ontwikkelen, bij nieuwe ontwikkelingen betrokken te worden en nieuwe mensen te ontmoeten.

Veranderingen die niet gewaardeerd worden

Zoals we weten, waarderen wij niet alle veranderingen, en dat is maar al te begrijpelijk. Voor Nederlanders geldt vooral dat we wel willen veranderen, op z'n tijd, maar vooral niet veranderd willen worden. Binnen organisaties zie je dat aan hoe mensen reageren op veranderingen die op een andere plek geinitieerd zijn; ook al is men het eens met de inhoud van de verandering, men zal zich er toch vaak tegen verzetten, actief of passief.

Transities

Steeds meer vinden veranderingen plaats binnen grootschaliger ontwikkelingen: begin en eind zijn niet goed te zien en er kan geen controle worden uitgeoefend; ofwel, contexten van verandering, die zelf ook weer ontwikkelen.

Globalisering is zo'n transitie. Het is moeilijk te zien wanneer het begonnen is (bij Marco Polo?), maar wel kan men een indruk hebben van waar het heen gaat. Economische en in het algemeen maatschappelijke activiteiten zullen vermoedelijk steeds internationaal zijn. Men kan te maken kan krijgen met mensen op de meest uiteenlopende plaatsen op de wereld. Dit heeft alle mogelijke gevolgen voor informatie, concurrentie, politiek, ethiek en wat al niet.

Een andere transitie is duurzaamheid. Er spelen veranderingen die betrekking hebben op vrijwel elk aspect van sociaal en economisch leven. Wat die veranderingen zullen zijn precies en hoe ze ons zullen raken, dat weten we nog niet. Maar op fundamentele wijze zijn er om ons heen veel dingen aan het veranderen. De vraag is, hoe we ons daartoe gaan verhouden.